Author: ghg

Málþing Sagnfræðistofnunar í framhaldi af útgáfu Aldarsögu Háskóla Íslands 1911-2011, haldið 15. mars í Hátíðasal Aðalbyggingar Háskóla Íslands.

• 13:00: Þingsetning: Rektor Háskóla Íslands, Kristín Ingólfsdóttir.
• 13:15-14:15: Höfundar og ritstjóri lýsa þróun og einkennum sögu Háskóla Íslands í hundrað ár.
  Guðmundur Hálfdanarson prófessor í sagnfræði, Sigríður Matthíasdóttir sagnfræðingur, Magnús Guðmundsson skjalavörður og Gunnar Karlsson prófessor emeritus og ritstjóri.
  Umræður.
• 14:30-15:00: Kaffihlé.
• Fyrirlestrar um Aldarsöguna:
  Ólöf Garðarsdóttir prófessor í sagnfræði:„Nám til aðgreiningar – nám til jöfnuðar? Hugleiðingar um Aldarsögu Háskóla Íslands”
  og
  Gísli Már Gíslason prófessor í líffræði: „Aldarsaga Háskóla Íslands frá sjónarhóli lesanda og starfsmanns“.
• Pallborðsumræður: Háskóli Íslands: Fortíð-samtíð-framtíð.
  Anna Soffía Hauksdóttir prófessor í rafmagns- og tölvuverkfræði (Verkfræði– og náttúruvísindasvið).
  Ólafur Páll Jónsson dósent í heimspeki (Menntavísindasvið).
  Torfi Tulinius prófessor í  íslenskri miðaldafræði (Hugvísindasvið).
  Þórdís Kristmundsdóttir prófessor í lyfjafræði (Heilbrigðisvísindasvið).
  Þórólfur Þórlindsson prófessor í félagsfræði (Félagsvísindasvið).

Fundarstjóri: Anna Agnarsdóttir prófessor í sagnfræði,  forstöðumaður Sagnfræðistofnunar

Næstkomandi þriðjudag, þann 12. mars, verður 10. fyrirlestur vetrarins í hádegisfyrirlestraröð Sagnfræðingafélags Íslands en á vormisseri er yfirskrift fyrirlestraraðarinnar Hvað er sögulegur skáldskapur?
Að þessu sinni flytur Þórunn Erlu Valdimarsdóttir sagnfræðingur og rithöfundur fyrirlesturinn „Af landamærahéruðum Clio og skáldgyðjanna“.
Fyrirlesturinn er haldinn í fyrirlestrarsal Þjóðminjasafns Íslands og hefst klukkan 12:05
Abstract:
Af landamærahéruðum Clio og skáldgyðjanna
Höfundur talar út frá eigin reynslu, en hann hefur haft  sagnfræði og skriftir að atvinnu síðan 1984 og skrifað á þriðja tug bóka.  Hann fjallar um Codex ethicus sagnfræðingafélagsins og afstöðu  sagnfræðingsins til sögulegs skáldskapar. Að vera sagnfræðingur gerir slíkum  ókleift að skrifa sögulegan skáldskap, nema persónur séu skáldaðar.  Sagnfræðingur sem skrifar sögulegan skáldskap verður að gjörþekkja  tímabilið, málfarið og hversdagssöguna til að geta gert sig „sekan‟ um  slíkt. Siðferðisreglurnar verða hverjum skikkanlegum sagnfræðingi svo  inngrónar. Á vissan hátt má því líta á það sem bæklun skálds að vera  sagnfræðingur. Höfundur lýsir sagnfræðiskólum sem hafa haft áhrif á skrif hans, og  bendir á hvernig gera má kórrétta sagnfræði lifandi, skemmtilega og allt að  því skáldlega með því að vanda stílinn og nýta heimildir hversdagssögunnar.  Góður stíll og vekjandi er ekkert síður tæki sagnfræðingsins en skáldsins.  Hann fjallar um áhrif hinna ólíku skóla á skrif sín, um hin ólíku form  sagnfræðinnar, um einkenni skáldskapar og bastarðana skáldævisögu og  skáldættarsögu.

Þriðjudaginn 5. mars mun Anna Lísa Rúnarsdóttir sviðsstjóri á rannsókna-og varðveislusviði Þjóðminjasafns flytja fyrirlestur í tengslum við sýninguna Bak við tjöldin – safn verður til sem nú stendur yfir á 3. hæð safnsins.
Anna Lísa fjallar um samvinnu Þjóðminjasafns við nemendur í safnafræði við Háskóla Íslands en hún var ein af leiðbeinendum námskeiðs sem fól í sér að móta hugmynd að sýningu í tilefni 150 ára afmælis safnsins. Þá mun Anna Lísa mun fjalla um hugmyndir nemenda og handritsgerð og hvernig starfsfólk Þjóðminjasafns vann sýningu sem byggir á handriti.  Að loknum fyrirlestri geta gestir skoðað sýninguna sjálfa.
Fyrirlesturinn hefst kl. 12, er ókeypis og allir velkomnir.

Auk grunnsýningarinnar Þjóð verður til standa nú yfir hátíðarsýningarnar Silfur Íslands og Silfursmiður í hjáverkum á 2. hæð safnsins. Á 3. hæð getur að líta sýninguna Bak við tjöldin.
Í Myndasal má sjá sýninguna Ljósmyndun á Íslandi 1970-1990 og á Vegg Nýjar myndir-gömul tækni. Á Torgi líkur senn sýningunni Góðar gjafir en þar má sjá brot af gjöfum sem vinafélag safnsins, Minjar og saga, hefur fært Þjóðminjasafninu.
Einnig eru í boði nýir ratleikir fyrir börn og fjölskyldur sem myndskreyttir eru af Sigrúnu Eldjárn.

Í tilefni 150 ára afmælis Þjóðminjasafns Íslands verður fjölbreytt dagskrá fyrir fólk á öllum aldri
frá kl. 11-22 þann 24. febrúar. Á milli 11 og 14 verður dagskrá ætluð börnum og foreldrum. Formleg opnun afmælissýninga í Bogasal og í Horni verður kl. 15 en kl. 18.30 hefst dagskrá fyrir unglinga og ungt fólk sem stendur til klukkan 22.
Dagskráin verður sem hér segir:
Kl. 11-12:
Nokkur börn verða í hlutverki leiðsögumanna og segja gestum frá uppáhaldsgripunum sínum.
Kl. 12:
Litlar ballerínur frá Ballettskóla Eddu Scheving dansa fyrir gesti í Myndasal.
Kl. 12.30-14:
Listasmiðja- Teiknaðu uppáhaldsgripinn þinn!  Myndirnar verða hengdar  upp fyrir framan Myndasal.
Kl. 13:
Sigurvegarar Dans dans dans sýna sigurdansinn sinn í anddyri safnsins.
Kl. 13.30:
Fjöldi ungra fiðluleikara úr Suzukitónlistarskólanum í Reykjavík spila og syngja svo afmælissönginn með gestum í Myndasal.
Kl. 15:
Opnun afmælissýninga í Bogasal og í Horni: 
Sýningarnar Silfur Íslands í Bogasal og Silfursmiður í hjáverkum í Horni verða opnaðar.
Ávarp flytja: Margrét Hallgrímsdóttir þjóðminjavörður, Vigdís Finnbogadóttir formaður Afmælisnefndar, Katrín Jakobsdóttir Menntamálaráðherra og Sverrir Kristinsson formaður Minja og Sögu,vinafélags Þjóðminjasafnsins.
Kvennakór Háskóla Íslands syngur ásamt táknmálstúlki við opnunina.
Kl. 18.30:
Óvænt uppákoma á grunnsýningu.
Kl. 19-20.30:
Ungir tónlistarmenn spila víðsvegar um safnið. Kammerhópar frá Tónlistarskólanum í Reykjavík og söngtríóið Mr. Norrington skemmta gestum og skapa stemningu í kringum safngripi.
Kl. 20.30-21:
Hljómsveitin Ylja spilar í Myndasal.
Kl. 21.-21.30:
Hljómsveitin Hjaltalín spilar í Myndasal.

Verið velkomin, ókeypis aðgangur! Einnig ókeypis aðgangur vikuna 26.2-3.3.

Þriðjudaginn 19. febrúar kl.12 mun Ívar Brynjólfsson ljósmyndari fjalla um ljósmyndun á tímabilinu 1970-1990 í fyrirlestri á vegum Þjóðminjasafnsins. Ívar mun fjalla um stefnur og strauma og mismunandi hópa ljósmyndara á tímabilinu. 
Efni fyrirlestrarins tengist nýútgefinni skýrslu Þjóðminjasafnsins, Þættir úr sögu ljósmyndunar á Íslandi 1970-1990 eftir Steinar Örn Atlason og sýningunni Ljósmyndun á Íslandi 1970-1990 sem nú stendur yfir í Bogasal Þjóðminjasafns. Á sýningunni eru myndir þeirra ljósmyndara sem fjallað er um með beinum hætti í skýrslunni en í henni er leitað leiða til að fjalla um sögu íslenskrar ljósmyndunar og sjónum beint að ólíkum félagslegum sviðum innan greinarinnar: ljósmyndaklúbbum, atvinnu- og áhugamönnum, og ljósmyndasöfnum. Þátttakendur á sýningunni eru fulltrúar ólíkra sviða ljósmyndunar á þessu tímabili, frá stofuljósmyndun til listrænnar ljósmyndunar.
 Fyrirlesturinn er ókeypis og allir velkomnir.

Næstkomandi þriðjudag, þann 29. janúar, verður 8. fyrirlestur vetrarins í hádegisfyrirlestraröð Sagnfræðingafélags Íslands en á vormisseri er yfirskrift fyrirlestraraðarinnar Hvað er sögulegur skáldskapur?
Guðni Th. Jóhannesson nýráðinn lektor í sagnfræði við Háskóla Íslands mun að þessu sinni flytja fyrirlesturinn „Hvað ef? Íslandssagan sem gæti hafa gerst.“
Fyrirlesturinn er haldinn í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands og hefst klukkan 12:05.
Fólk hefur lengi velt því fyrir sér sem gæti hafa gerst í mannkynssögunni en gerðist ekki. Hvað hefði gerst ef Persar hefðu lagt Grikkland undir sig í fornöld? Hvað ef suðurríkin hefðu haft betur í bandarísku borgarstyrjöldinni? Hvað ef Hitler hefði fallið í fyrri heimsstyrjöldinni? Vissulega getur verið gaman að velta fyrir sér spurningum af þessu tagi en hafa þær eitthvert gildi í sagnfræði? Í erindinu verður komist að þeirri niðurstöðu að því megi hiklaust svara játandi. Hugleiðingar um það sem gæti hafa gerst hjálpa okkur til að skilja betur hvers vegna svo fór sem fór hverju sinni; hvað var nær óumflýjanlegt og hvað var eingöngu háð tilviljunum og duttlungum örlaganna. Nefnd verða nokkur dæmi úr Íslandssögunni þessu til stuðnings, allt frá þjóðveldi norrænna manna í Vesturheimi fyrir þúsund árum til þýsks hernáms í seinna stríði og bankahruns sem aldrei varð á okkar dögum.

Frekari upplýsingar um sýninguna Ljósmyndun á Íslandi 1970-1990 , má lesa hér: /syningar/sersyningar/syningar-i-gangi//nr/3658
og um Einvígi aldarinnar. Fischer og Spassky-40 ár : /syningar/sersyningar/syningar-i-gangi//nr/3379