Category: Uncategorized

Fjórða íslenska söguþingið verðu haldið í húsakynnum Háskóla Íslands 7.-10. júní 2012. Þessi þing eru orðinn fastur viðburður, fyrsta þingið var haldið árið 1997, annað árið 2002 og hið þriðja árið 2006. Þingið nú þjónar sem áður allt í senn sem vettvangur fyrir kynningu á niðurstöðum nýjustu rannsókna í íslenskri sagnfræði, veitir yfirlit yfir stöðu þeirra nú og þar er rætt um hvert stefnir í rannsóknum á sviðinu.
 Þingið verður afar veglegt en í boði verða á þriðja tug málstofa um hin ýmsu efni með yfir 90 fyrirlestrum. Ber þetta glöggan vott um öflugar rannsóknir á hinum ýmsu sviðum íslenskrar sögu. Þingið verður líka óvenju alþjóðlegt í þetta sinn, en Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands hefur boðið þremur heimsþekktum sagnfræð­ingum til þingsins, þeim Lindu Colley prófessor við Princeton háskóla, David Cannadine, prófessor við Prince­ton háskóla og Geoff Eley, prófessor við háskólann í Michigan í Bandaríkjunum. Linda Colley mun flytja Jóns Sigurðssonar fyrirlesturinn þetta árið. Þar að auki munu tveir erlendir fyrirlesarar tala á opinni málstofu um Evrópumál, sem styrkt er af Evrópustofu. Þetta eru þau Anne Katherine Isaacs, prófessor við háskólann í Písa, og Anne Deighton, prófessor við háskólann í Oxford. Að síðustu mun Karl-Erik Frandsen, lektor við Kaupmannahafnarháskóla, tala í málstofu um sjúkdómafaraldra á fyrri tíð.
 Búið er að opna fyrir skráningu á söguþingið. Ráðstefnugjald er 9.900 krónur og 4.900 fyrir háskólanema. Hægt er að skrá sig á heimasíðu þingsins, www.akademia.is/soguthing en það má finna allar helstu upplýsingar um þingið.
 

Miðstöð munnlegrar sögu var sameinuð Landsbókasafni Íslands – Háskólabókasafni þann 15. mars 2012 og verður hún sérstök eining á sviði varðveislu og stafrænnar endurgerðar.
Fram að þessu hefur Miðstöðin verið samstarfsvettvangur nokkurra stofnana í Háskóla Íslands, þar á meðal Sagnfræðistofnunar. Hlutverk Miðstöðvarinnar breytist ekki við sameininguna en í stað stjórnar kemur fagráð sem tekur þátt í stefnumótun, verður ráðgefandi um verkefnaval og fagleg málefni og kemur að öflun sértekna til einstakra verkefna.

Fyrirlestur í hádegisfundaröð Sagnfræðingafélags Íslands: Hvað eru minningar? 20. mars 2012. Þjóðminjasafn Ísland
Hulda Proppé:
Mannfræði minninga – endursköpun fortíðar í nútíð: Hvernig sjá bandarískir sérfræðingar í málefnum Sovétríkjanna á tímum kalda stríðsins störf sín í sögulegu, menningarlegu og pólitísku samhengi?
Útdráttur:  Minni hefur í síauknum mæli verið viðfangsefni mannfræðinga. Áhugi á minni og minningum innan mannfræðinnar kemur ekki síst úr ranni sálfræðilegrar mannfræði (e. psychological anthropology) þar sem áhersla hefur verið á hið huglæga og hið tilfinningarlega. Rannsóknir mannfræðinga á minni og minningum gera tilraun til að afnema þá tvenndarhugsun sem t.d. rannsóknir á hinu pólitíska innan mannfræði hafa oft einkennst af með því að samþætta rannsóknir á huglægum og tilfinningarlegum þáttum við menningarleg ferli og vald. Aðferðafræði þátttökuathugunar býður upp á tæki til náinna rannsókna á þáttum og ferlum sem eru samtímis persónulegir og pólitískir, í fortíð og nútíð. Minni er hér séð sem félagsleg sköpun þar sem minni tengir einstaklinginn og hið persónulega við hið félagslega og hið pólitíska á margvíslegan hátt. Hvað og hvernig fólk endurskapar og nýtir fortíðina vekur upp spurningar um hverju er sleppt, hvað er útilokað og um hvað er þagað, hvað er í húfi að muna og hverju að gleyma? Í erindinu fjalla ég um mannfræði, minni og minningar. Ég byggi erindið á doktorsrannsókn minni á bandarískum sérfræðingum sem sérhæfðu sig í málefnum Sovétríkjanna á tímum Kalda stríðsins. Rannsóknin fól í sér flakk á milli tíma og rýma. Stuðst var við sagnfræðilegar heimildir samtímis því að gerð var etnógrafísk þátttökuathugun. Í greiningu og úrvinnslu tók ég sérstaklega til þess hvernig minningar og minni eru sköpuð, bar það saman við aðrar heimildir og setti í félagslegt, menningarlegt og pólitískt samhengi. Í erindinu mun ég fjalla um minni og minningar sem aðferðarfræðilegt tæki til að greina og skilja fortíð og nútíð sem og að greina frá helstu niðurstöðum rannsóknarinnar.
Sjá nánar: http://www.hi.is/vidburdir/mannfraedi_minninga_%E2%80%93_endurskopun_fortidar_i_nutid

Að lifa í minningunni – stigmögnun sjálfstjáningar. Hádegisfundur Sagnfræðingafélags Íslands í fyrirlestraröðinni: Hvað eru minningar?
Fyrirlesari: Sigurður Gylfi Magnússon
Útdráttur: Árum saman voru félagssagnfræðingar tregir til að nýta sér við rannsóknir persónulegar minningar fólks nema í mjög afmörkuðum tilgangi. Á síðari árum hefur orðið grundvallarbreytinga á hugmyndum fræðimanna um stöðu slíkra minninga í vísindarannsóknum. Í fyrirlestrinum verða reifuð helstu rök og gerð grein fyrir þeim hugmyndum sem ég hef sjálfur um efnið eftir tveggja áratuga reynslu af notkun þeirra. Ég mun sýna fram á að minningar fólks geti verið varhugaverðar í vísindarannsóknum en engu að síður óhjákvæmilegt viðfangsefni allra sem kljást við fyrri tíð.  
Sigurður Gylfi Magnússon er sagnfræðingur og gegnir rannsóknarstöðu dr. Kristjáns Eldjárns við Þjóðminjasafn Íslands. Hann er höfundur sextán bóka og fjölda greina sem birtar hafa verið á Íslandi og erlendis. Nýjast bókin hans nefnist Wasteland with Words. A Social History of Iceland (London: Reaktion Books, 2010 –  og fjallar um sögu landsins með aðstoð aðferða einsögunnar (microhistory). Sigurður Gylfi er stofnandi og einn þriggja ritstjóra Sýnisbókar íslenskrar alþýðumenningar, en út hafa komið fjórtán bækur á hennar vegum sem flestar tengjast persónulegum heimildum, hversdagssögu og einsögu.
Staður: Þjóðminjasafn Íslands
Stund: Þriðjudaginn 6. mars frá 12:05 til 13:00
Aðgangur ókeypis og öllum opinn