Þrír fyrirlestrar hjá Miðaldastofu. Three talks sponsored by the Centre for Medieval Studies. Hélène Tétrel: The different versions of Breta sögur On the Old Norse translation of Geoffrey of Monmouth Tuesday March 4, 2014, at 16.30 Árnagarður 311 In this presentation I will discuss my research on Breta sögur, the Old Norse translation of the Historia regum Britannie by Geoffrey of Monmouth. I will give a brief account of the different manuscripts and their relation to each other, discuss the difference between what is usually considered as the two existing versions of the Breta sögur, transmitted in Hauksbók and AM 573 4to, and the content of the text in comparison to other known Galfridian adaptations in Europe. Hélène Tétrel is associate professor of medieval studies at Université de Bretagne Occidentale, Brest, France. She specializes in the Norse translations of French medieval literature, in particular the romances (the chansons de geste), the Breton material in the sagas of chivalry and pseudo-historical texts, including Karlamagnúss saga og Breta sögur. Miðaldastofa Háskóla Íslands The University of Iceland Centre for Medieval Studies miðaldastofa.hi.is John Hines: The heathen Norse in England A runic inscription from Saltfleetby, Lincolnshire Wednesday March 5, 2014, at 16.30 Árnagarður 311 Although Late Anglo-Saxon Christian writers automatically refer to the Norse Vikings as 'heathens', evidence for the religious ideas and practices of these people in Britain is practically non-existent, and the speed and thoroughness with which they assimilated to Anglo-Saxon culture and converted to Christianity in England is much disputed. A spindle whorl from a coastal site at Saltfleetby in Lincolnshire found in 2010 is small but provides important new information and insight. It invokes Óðinn, Heimdallr and a þalfa (Þjálfa?); It can be dated to around the early 11th century. This paper will present refined, and discuss the archaeological, runological, linguistic and historical aspects of its significance, with reference particularly to the wider history of the runic tradition in Britain in the Viking Period and the survival and use of the Norse language. John Hines FSA, MA, DPhil (Oxon) is Professor in the School of History, Archaeology and Religion of Cardiff University, Wales. He specializes in the material life, literature and languages of medieval northern Europe, and has focussed research on the integrated (?interdisciplinary?) study of archaeology, the history of language, and literature. Miðaldastofa Háskóla Íslands The University of Iceland Centre for Medieval Studies miðaldastofa.hi.is Steinunn J. Kristjánsdóttir: Klaustrin á Íslandi kortlögð? Ný rannsókn Fimmtudaginn 6. mars 2014 kl. 16.30 Árnagarði 311 Kaþólsk trú hefur verið lítt sýnileg í íslensku samfélagi frá því að lúterskri kirkjuskipan var komið um miðja 16. öld. Í dag eru áþreifanlegar minjar um íslensku miðaldaklaustrin fáar og minni um þau oft afbökuð eða gleymd. Í fyrirlestrinum verður greint frá nýhafinni rannsókn sem miðar að því að kortleggja og skrá minjar, gripi, örnefni, munnmæli og ritaðar heimildar um þau. Vonast er til að hægt verið greina umsvif þeirra hérlendis og áhrif á þróun og skipan stjórnarfars- og samfélagsmála fram að siðaskiptum. Rannsóknin hófst sumarið 2013 með leit að minjum í Hítardal á Mýrum og á Bæ í Borgarfirði. Greint verður frá niðurstöðum úr þessum fyrstu tveimur vettvangsferðum en þær skiluðu meiri árangri en vonir stóðu til í fyrstu. Steinunn J. Kristjánsdóttir er prófessor í fornleifafræði við Háskóla Íslands og Þjóðminjasafn Íslands. Hún er með doktorspróf í fornleifafræði frá Háskólanum í Gautaborg og hefur undanfarin ár stundað rannsóknir á Skriðuklaustri og klausturmenningu hérlendis en einnig á kristnivæðingunni við upphaf miðalda. Fyrirlestraröð Miðaldastofu um klausturmenningu á Íslandi og Norðurlöndum á miðöldum miðaldastofa.hi.is